De politie is actief op onder meer Facebook. Foto: Omroep Gelderland

De politie is actief op onder meer Facebook. Foto: Omroep Gelderland

ERMELO - De politie Veluwe-West plaatste zondag een foto op Facebook van een jongeman, zijn gezicht onherkenbaar gemaakt. Te zien is hoe hij in een voortuin ligt te slapen, tussen de planten op een ondergrond van grind. Agenten plaatsen regelmatig foto's en anekdotes van situaties die ze tegenkomen tijdens hun dienst. Maar wat mag een agent wel of juist niet delen met volgers op sociale media?

Waar ben jij weleens in slaap gevallen?, is de vraag die de politie Veluwe-West als begeleidende tekst stelde aan volgers op Facebook. Daarna wordt uitgelegd dat een jongeman - gekleed in een spijkerbroek en T-shirt - slapend werd aangetroffen in een voortuin in Ermelo. De bewoners wisten niet wat ze met de jongen aan moesten. De wijkagent schrijft dat de jongen in kwestie een boete heeft gekregen. Het bericht wordt afgesloten met de hashtag #slokkieop. De post kan rekenen op ruim zeventig likes en zo'n vijftig mensen lieten een reactie achter. Het maakt in ieder geval een hoop los.

'Laat je vrienden niet zo achter'

Wijkagent Rick van der Kraan plaatste het bericht. "Wij hebben daar om 03.30 uur een foto gemaakt van de jongen. Hij heeft de boete gekregen vanwege openbare dronkenschap. Dat doen we, omdat we zien dat er veel overlast is ten tijde van de uitloop van de horeca."

Van der Kraan besloot de foto en het verhaal op Facebook en Instagram te delen. "Omdat ik altijd een doel probeer te bereiken met mijn posts. In dit geval wil ik de jeugd bereiken en ze op het hart drukken dat ze hun vrienden niet zo moeten achterlaten na een stapavond. Door de foto krijgen de mensen een beeld van de situatie."

Het is niet de eerste keer dat de politie via sociale media verslag doet van een situatie tijdens een dienst. Zo doet het team van Arnhem-Zuid begin oktober uit de doeken hoe een zeer beschonken jongeman uit Antwerpen per ongeluk in Arnhem terechtkwam. In juli deelt de politie in Tiel bodycambeelden van een achtervolging, waarbij een man wordt aangehouden. En de politie van West-Betuwe deelt in augustus vorig jaar een foto op Instagram van een man die wordt aangehouden, omdat hij zich verzet bij een controle.

Regels gesteld door de politie

Als agent mag je niet zomaar alles delen op sociale media. De politie heeft daar duidelijke richtlijnen voor opgesteld. In principe mag iedere agent een zakelijk account aanmaken. "Als je een account aanmaakt vanuit je politiefunctie, moet je dit melden bij je leidinggevende. Zodoende hebben we een behoorlijk goed beeld van de actieve accounts", zegt politiewoordvoerder Simen Klok. Op de website van de politie wordt een lijst bijgehouden van geverifieerde social media-accounts van politieagenten of -teams.

Maar als een agent dan eenmaal zo'n account heeft op Facebook, Instagram of Twitter, wat mag hij of zij daar dan op plaatsen? Dat mag de agent zelf bepalen, in overleg met de teamchef en/of de social mediaregisseur (een agent uit de eenheid krijgt die rol toebedeeld). Wel zijn er enkele 'harde grenzen', zo staat in de afspraken vermeld. Zo moet het account een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de politie en ook herkenbaar zijn door een politie-huisstijl. Een agent krijgt een speciale training en daarna moet op structurele basis iets gepost worden. Tot slot is de agent verantwoordelijk dat er aan webcare wordt gedaan.

Wettelijke regels voor politie

De politieagenten die posten of tweeten moeten zich houden aan de Wet politiegegevens (WPG). Daarbij wordt bijvoorbeeld beschreven hoe wordt omgegaan met privégegevens en beeldmateriaal.

Kort gezegd is het publiceren van beelden op social media vanuit de politietaak alleen mogelijk wanneer foto's en video's niet herleidbaar zijn tot een persoon - tenzij de beelden gebruikt worden voor opsporingsberichtgeving, bijvoorbeeld bij een vermissing. Agenten dienen rekening te houden met het gezicht van de persoon, maar ook met tattoos, sieraden, opvallende kleding, kapsels of het postuur. Daarnaast zijn de locatie, vervoersmiddelen of herleidbare voorwerpen een punt van aandacht.

Ik vind het lastig, ik denk ook dat dit soort posts wel de discussie aanwakkeren
Rick van der Kraan, digitaal wijkagent

Als beeld wordt gebruikt op social media, als bijvoorbeeld voorlichting, dan wordt de politie beperkt door de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Een wijkagent wil bijvoorbeeld laten weten dat hij langs een basisschool is geweest om uitleg te geven, en plaatst een foto van de klas. De foto's mogen herkenbaar worden gepubliceerd, als de personen op beeld (of de ouders) schriftelijk toestemming hebben gegeven.

In het geval van de beschonken jongen in de Ermelose voortuin vindt wijkagent Van der Kraan dat de foto in het geval van privacy 'een beetje tegen een grens aanzit, of net eroverheen'. "Maar ik vind het lastig, ik denk ook dat dit soort posts wel de discussie aanwakkeren, dat is juist ook goed", zegt hij.

Van der Kraan heeft er in dit geval voor gekozen alleen het gezicht te blurren. Hij is van mening dat de kleding van de jongeman niet herkenbaar is. "Als jij hem die avond bent tegengekomen of je bent een bekende, dan misschien wel. Maar in dat geval denk ik dat je hem sowieso wel had herkend."

Controle

Maar wie bepaalt of agenten zich aan de gestelde regels van de politie én aan de wet houden? Er is binnen de politie geen afdeling of persoon die toezicht houdt op het gedrag van politieagenten op sociale media, zegt de woordvoerder. "Niet in de zin dat alle berichten gelezen en beoordeeld worden. Agenten zijn ook op straat gewend om met burgers te communiceren, en hebben daar een eigen verantwoordelijkheid in. De afdeling communicatie heeft een rol als het gaat om coachen en begeleiden van agenten op sociale media."

We hebben regelmatig gesprekken over het gebruik van humor, dat kan erg gevoelig liggen
Politiewoordvoerder Simen Klok

Maar welke functie heeft een foto van een slapende jongeman in een voortuin in Ermelo dan precies? "Via sociale media geven we inzicht in politiewerk. Daar zitten veel aspecten aan, en dat kan ook een aspect zijn met een luchtige insteek", zegt woordvoerder Klok. "Dat kan inderdaad werken om volgers aan ons te binden, waarmee we de volgende keer een grotere groep mensen bereiken wanneer we bijvoorbeeld getuigen zoeken. Overigens hebben we regelmatig gesprekken over het gebruik van humor, dat kan erg gevoelig liggen. Het moet bijvoorbeeld niet ten koste gaan van anderen."

De wijkagent in Harderwijk merkt ook dat het elke keer een afweging is die gemaakt moet worden. Hij heeft weleens kritiek gekregen op wat de politie online zet. "We krijgen een enkele keer vragen. Achteraf willen mensen soms dat een foto offline gehaald wordt, dat doen we dan ook. Ik probeer altijd weer te leren voor een volgende keer. Mensen hebben altijd kritiek en dat is hun goed recht. Ik probeer altijd één keer te reageren als er een inhoudelijke vraag is, maar ik ga nooit de discussie aan. Mensen mogen ons altijd vragen stellen over waarom we iets wel of niet doen."

Zie ook: Wijkagent is scheldpartijen en intimidaties op zijn sociale media spuugzat

Deel dit artikel