Lead image 1:
Lead image TXT 1: Deborah en Jurian Bijmolen van de biologische zorgboerderij in Barneveld, waar bijna 10.000 kippen werden geruimd. Foto: Omroep Gelderland
Lead image 2:
Lead image TXT 2: Wanneer de kippen weer naar buiten mogen, is een niet te beantwoorden vraag. Foto: Pexels
Ankeiler: Gelderland is in de ban van de vogelgriep.

- Gelderland is in de ban van de vogelgriep. Sinds 23 oktober is er een landelijke ophokplicht van kracht, na een uitbraak in Zeewolde, maar die ophokplicht heeft niet kunnen voorkomen dat al meerdere bedrijven slachtoffer zijn geworden. Inmiddels zijn in onze provincie al meer dan 250.000 dieren gedood om verdere verspreiding tegen te gaan.

Vogelgriep heeft onze provincie, als hart van de pluimveesector, door de jaren heen vaker parten gespeeld. In 2003 was er een grote uitbraak en werden landelijk naar schatting 30 miljoen dieren geruimd. In de jaren die volgden was het regelmatig raak en volgde herhaaldelijk een ophokplicht. Soms door een uitbraak op de grens van Gelderland, soms nadat in de provincie zelf vogelgriep werd vastgesteld. Pluimveehouders hadden er rekening mee te houden als met een dief in de nacht.

De ophokplicht die nu geldt, werd ingesteld op 23 oktober. Demissionair minister Carola Schouten zag zich na een besmetting bij een pluimveehouderij in Zeewolde genoodzaakt de maatregel opnieuw van stal te halen, na overleg met de deskundigengroep dierziekten. Een hard gelag voor alle pluimveehouders, die hun dieren net weer drie maanden buiten hadden lopen na een eerdere ophokplicht.

10.000 dieren geruimd in Barneveld

Vrijwel meteen nadat minister Schouten het nieuws afkondigde, was het raak bij een biologisch bedrijf in Barneveld dat in contact had gestaan met het besmette bedrijf in Zeewolde. Bijna 10.000 kippen werden preventief geruimd. "Het leek de NVWA beter tot ruiming over te gaan", zei Jurian Bijmolen, eigenaar van de zorgboerderij in kwestie. Hoewel hij het heel moeilijk vond, had Bijmolen wel begrip voor de beslissing. "Stel dat hier vogelgriep was, dan waren de gevolgen niet te overzien geweest." Een week na de ruiming werd duidelijk dat op het bedrijf in Barneveld géén vogelgriep heerste.

Afbeelding
Deborah en Jurian Bijmolen van de biologische zorgboerderij in Barneveld, waar bijna 10.000 kippen werden geruimd. Foto: Omroep Gelderland

In de provincie keerde de rust daarna eventjes terug. De ophokplicht bleef van kracht en nieuwe incidenten deden zich niet voor. Twee weken geleden begon het balletje echter weer te rollen. Toen deelde de NVWA mee dat bij een pluimveebedrijf in Ede zo'n 3.000 dieren moesten worden geruimd, omdat daar vogelgriep bij eenden was geconstateerd. Ook werd een vleeskuikenbedrijf met 4.100 kippen in Otterlo preventief geruimd.

De afgelopen dagen volgden de rampberichten elkaar in rap tempo op. Op een pluimveebedrijf in het Betuwse Vuren stelde NVWA vogelgriep vast, waardoor liefst 168.000 dieren moesten worden geruimd. Snel daarna volgde een eendenbedrijf in Hierden, waar alle 15.000 dieren moesten worden geruimd. Vrijdag kwam daar, nog geen kilometer verderop, een vijfde bedrijf bij. Op een enorme eendenfarm moesten 53.000 eenden worden afgemaakt.

Waar eindigt het?

Bart-Jan Oplaat is voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. Hij zegt dat het einde van de crisis nog niet in zicht is. "We zullen voorlopig nog wel last houden van uitbraken van vogelgriep, met deze infectiedruk", zegt Oplaat. De ophokplicht zal nog lang van kracht zijn, voorziet hij. "En dat is ook hard nodig. De afgelopen jaren zagen we dat het aantal besmette dieren beperkt bleef tot incidenten. Nu ligt dat aantal echt hoger."

Afbeelding
Wanneer de kippen weer naar buiten mogen, is een niet te beantwoorden vraag. Foto: Pexels

Hoe wrang het misschien ook klinkt: het gaat in Nederland naar omstandigheden nog goed, zegt Oplaat. "Vergeleken met landen om ons heen hebben we in Nederland nog weinig uitbraken. In Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje ligt dat aantal hoger. Hoe dat komt? De standaard van onze bioveiligheid ligt heel hoog. We doen echt alles wat we kunnen om vogelgriep te voorkomen."

Oplaat durft niet te zeggen wanneer het einde van de vogelgriep-uitbraken in zicht komt. Na de eerder aangehaalde incidenten in Barneveld, Ede, Otterlo, Vuren en Hierden lijkt het wachten op het volgende slechtnieuwsbericht. "Ik kan met geen mogelijkheid zeggen wanneer dit voorbij is", sipt Oplaat. "Dat is kijken in een glazen bol. Als de wilde vogels in het voorjaar weer vertrekken, wordt de virusdruk vanuit de natuur minder. Maar wanneer is dat? Februari? Maart? April? Zeg het maar, ik weet het niet. We zitten smekend te kijken naar de virologen om ons te vertellen wat we nog kunnen doen. Maar ook zij hebben geen antwoord. We hebben er maar mee om te gaan."