Het verhaal draait allemaal om een perceel aan de Staverdenseweg 93 in Elspeet. Toen de toenmalige grondeigenaar overleed waren er meerdere mensen geïnteresseerd in het stuk grond. Ze informeerden bij de gemeente wat mogelijk was qua bouwen, maar verantwoordelijk wethouder Jaap Groothuis (SGP) was duidelijk en streng: Er mocht hooguit een kantoortje worden neergezet, maar voor de rest mocht er niets. Dat is althans het verhaal van de bezorgde Elspeters. De gemeente bestrijdt deze lezing. Wethouder Groothuis reageert schriftelijk en heel beknopt: "Nee, dit is niet gezegd."

Het gebied ligt binnen de zogenoemde ‘molenbiotoop’. Dat houdt in dat er niet te hoog gebouwd mag worden, want anders heeft de molen er last van. Die zou dan minder wind vangen en dat zou er toe leiden dat de kwaliteit van het meel minder goed zou worden.

"Geen commentaar"

Verder ligt er iets verderop een zogenoemd ‘Natura2000-gebied’. Dat is een Europees beschermd natuurgebied waar sommige dieren en planten extra beschermd worden om de biodiversiteit te behouden. De meeste Elspeters hebben begrip voor het feit dat er dus bijna niets mag. Maar als de nieuwe koper van de grond -die de hoogste bieder was- opeens wel een grote schuur mag plaatsen die hoger is dan wat er volgens de regels mag, begint het te borrelen in Elspeet. Zeker als duidelijk wordt dat er ook nog een vergunning is verleend voor de bouw van 5 woningen. Waarom mag deze ondernemer dit wel, terwijl de wethouder eerder aangaf dat er vrijwel niets mocht? Dat vragen de Elspeters zich af. De ondernemer zelf wil niet reageren op het verhaal: "Geen commentaar".

Boze tongen beweren dat het te maken heeft met een gronddeal met de gemeente Nunspeet. De ondernemer heeft namelijk eerder grond aan de Oosteinderweg verkocht aan de gemeente. De gemeente wil daar een groot kindcentrum IKC Nunspeet Oost bouwen. Echter, de gemeente ontkent dat er daarom meer mogelijk is voor de ondernemer. Wethouder Groothuis schrijft daar het volgende over: "Nee. Dit zijn twee afzonderlijke zaken die los van elkaar staan. In het geldende bestemmingsplan is bepaald dat het college af kan wijken van het bestemmingsplan en medewerking kan verlenen aan een hogere bouwhoogte van bouwwerken mits aangetoond wordt de windvang van de molen hierdoor niet onevenredig wordt geschaad. Wanneer een andere ondernemer bouwplannen heeft en hoger wil bouwen dan het bestemmingsplan toelaat, kan het college besluiten deze vergunning te verlenen als door een deskundige wordt aangetoond dat de windvang niet onevenredig wordt geschaad, er sprake is van een goede ruimtelijke ordening en er geen andere weigeringsgronden aanwezig zijn. Het is dus niet juist dat de ene ondernemer meer mag dan de andere."

Wantrouwen

Toch is er een gevoel van wantrouwen dat overheerst bij het groepje bezorgde Elspeters. Brian Franken is één van hen, maar hij verwijst door naar zijn advocaat. Die deelt desgevraagd mee dat onderwerp van geschil onder andere is of door de gemeente de juiste procedure is gevolgd. De vergunningen zijn verleend via de zogenoemde ‘kruimelregeling’. Een regeling waarbij een bouwplan mag afwijken van het bestemmingsplan zonder dat daar lange procedures voor nodig zijn. Instemming van de gemeenteraad is dan niet nodig. Naar aanleiding van de door bezwaarmakers hiertegen ingediende bezwaren heeft de onafhankelijke bezwarencommissie tot twee keer toe de gemeente voorgehouden dat zij niet de juiste procedure heeft gevolgd. Deze kwestie ligt nu bij de rechter, reden waarom de advocaat hierover nu niet verder wil uitweiden.

Dwangsom van 15 duizend euro

De rechter veroordeelde de gemeente in een eerdere zaak om binnen 14 dagen alsnog een besluit te nemen op straffe van een dwangsom van maximaal 15 duizend euro. En dan gebeurt er iets opmerkelijks: De ondernemer trekt zelf de vergunning in. Daardoor is de basis van de rechtszaak weggevallen en wordt het bezwaar 'niet-ontvankelijk' verklaard zoals dat in juridische termen heet. De Elspeters vermoeden een juridische truc van de gemeente, maar de gemeente ontkent dat: "De vergunninghouder heeft de vergunning inderdaad ingetrokken na overleg met de gemeente", schrijft Groothuis. "Tegen deze vergunning was namelijk bezwaar ingediend door een derde. Tijdens de behandeling van dit bezwaar is gebleken dat er onder andere onvoldoende aandacht was besteed aan de natura2000 wetgeving (stikstof), welke aanhaakte bij de vergunning. Aangezien de provinciale regelgeving rondom stikstof nog niet voldoende uitgekristalliseerd was, is na overleg met vergunninghouder besloten de vergunning in te trekken."

Juridische truc

De angel is dan weliswaar uit de rechtszaak gehaald, maar als de bewoners de gemeente Nunspeet vragen om te handhaven omdat de schuur er dan illegaal staat vinden ze opnieuw de kat in de zak. Er gebeurt niets. Op de vraag waarom de gemeente niets heeft ondernomen schrijft Groothuis alleen: "Het college heeft een nieuwe omgevingsvergunning verleend voor de uitbreiding van het pand en het tijdelijk mogen gebruiken van dit pand als kantoorruimte. Er is dus geen sprake van een illegale situatie." Hij verwijst daarmee naar de huidige situatie en geeft geen antwoord op de gestelde vraag over waarom de gemeente niet in een eerder stadium handhaafde. Echter, in een aangetekende brief richting de advocaat van één van de klagers geeft de gemeente toe dat er inderdaad sprake is van een illegale situatie: "Wij zijn het met u eens dat de verbouwing/uitbreiding van het woonhuis en het tijdelijke gebruik van kantoorruimte zonder omgevingsvergunning is gerealiseerd respectievelijk in strijd met de geldende bestemming plaatsvindt." Handhaven gaan ze echter niet: "Slechts onder bijzondere omstandigheden mogen wij hiervan afzien. Dat kan zich voordoen als er zicht op legalisatie bestaat". En dat zicht op legalisatie is er volgens het college, want er wordt een nieuwe vergunning verleend. In de processtukken spreken de bezwaarmakers van een truc: "Het is copy/paste van de eerdere vergunning. In plaats van tijdig -dat wil zeggen zonder nadere dwangsommen te verbeuren- een gemotiveerd besluit op bezwaar te nemen, wordt de bestreden vergunning ingetrokken eenvoudig weg kort nadien exact dezelfde vergunning weer aangevraagd", is te lezen. De gemeente legt de uitspraak van de rechter dus eigenlijk naast zich neer en probeert die met een nieuwe vergunning te omzeilen. "Een behoorlijk bestuur onwaardig", is het oordeel van de bezwaarmakers.

Opnieuw naar de rechter

De gemeente denkt dat die handelswijze juridisch klopt: "Na de intrekking van de vergunning, heeft vergunninghouder besloten een aparte natuurvergunning aan te vragen bij de Provincie en aansluitend opnieuw een vergunning voor de bouw en het gebruik als kantoorruimte bij ons college aan te vragen. Beide aanvragen zijn vervolgens apart van elkaar behandeld. Ons college heeft de omgevingsvergunning dus ‘opnieuw’ verleend. Tegen deze vergunning is door een derde beroep ingesteld." Want opnieuw krijgt de groep Elspeters gelijk van de geschillencommissie en opnieuw stappen ze naar de rechter. Die moet nu gaan bepalen of het inderdaad allemaal juridisch klopt en of de gemeente juiste procedures heeft doorlopen. Wanneer de zaak precies voor de rechter komt is nog niet bekend.

Voor dit verhaal is getracht om alle partijen aan het woord te laten. 'Hoor en wederhoor' is een groot goed binnen de journalistiek. Dat doen we het liefst face to face, maar bij sommige verhalen gaat dat niet zo eenvoudig. De bezwaarmakers willen de processtukken niet verder toelichten en de ondernemer die het perceel heeft gekocht wil helemaal niet reageren. Wethouder Jaap Groothuis heeft schriftelijk gereageerd.