Achter de foto's van herder Marc schuilt een wereld vol verhalen

De foto ontstond tijdens de eerste winter van zijn partner, Daphne van Zomeren, als herder van de Elspeetse schaapskudde. Ze was nog maar net begonnen toen de heide werd bedekt door een dik pak sneeuw.

Volgens Marc was het een periode vol uitdagingen. Daphne besloot de schapen langer op de heide te laten grazen dan gebruikelijk. Maar toen de sneeuw eenmaal viel, bleef die ook vallen.

"De kudde was in de periode daarvoor best verwend geraakt", vertelt Marc. "Daphne wilde de touwtjes wat strakker aantrekken. Alleen kregen we vervolgens een winter die maar niet leek te stoppen."

Afrasteringen verdwenen deels onder de sneeuw, voer raakte op en op een gegeven moment kwam zelfs de auto vast te zitten. Die moest een nacht op de heide achterblijven.

"Voor haar eerste winter was het best een drama", zegt Marc lachend. "Maar het waren ook prachtige en bijzondere dagen. We deden het samen."

De winterfoto is één van de tientallen beelden die deze zomer te zien zijn tijdens een kunstzinnige fietstentoonstelling door de gemeente Nunspeet. De tentoonstelling viert het jubileum van de stichting achter de schaapskudde.

Langs een route door Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten krijgen bezoekers niet alleen foto's te zien, maar ook de verhalen erachter. Dat idee ontstond nadat vrijwilligers beseften hoeveel bijzondere momenten Marc in de loop der jaren had vastgelegd.

"Het zou zonde zijn als die foto's alleen op Facebook blijven staan", vertelt secretaris Willeke Eskes. "Daarom wilden we ze met meer mensen delen."

Terugkijkend op de afgelopen jaren is er veel gebeurd. Denk bijvoorbeeld aan de aanval van de wolf op 7 oktober 2021.

Marc liep die ochtend met een andere kudde over de heide toen twee wolven plotseling op de schapen afstormden. Op minder dan vijftig meter afstand zag hij hoe één van de dieren een schaap greep.

"Dat maakte diepe indruk", vertelt hij. "Ik zag hoe doelgericht zo'n wolf te werk gaat. Maar ik zag ook dat hij totaal geen aandacht voor mij had."

De aanval duurde slechts enkele minuten, maar veranderde zijn kijk op wolven voorgoed. "Ik heb gezien hoe goed ze zijn in wat ze doen. Dat geeft respect, maar ook ontzag."

Lees ook: “Ik schreeuwde maar het hielp niet, met zijn bebloede bek ging hij verder met eten”

Niet lang na de aanval werden kuddebeschermingshonden geïntroduceerd. Dat veranderde het werk van de herders ingrijpend. In het begin was het wennen, zowel voor de honden als voor de herders.

Toen een van de honden ziek was, verbleef ze zelfs tijdelijk bij Marc en Daphne thuis. En dat was een vreemde gewaarwording want deze honden blijven namelijk altijd bij de schapen op de heide.

"Ze kwam voor het eerst in een huis, een auto en bij elektrisch licht. Alles was nieuw voor haar."

Hieronder een terugblik naar de beginperiode met de kuddebeschermingshonden.

Waar in 2023 en 2024 nog regelmatig wolvensporen werden gevonden rond de heide, is het de laatste tijd rustig. Of dat door de kuddebeschermingshonden komt durft Marc niet te zeggen, maar hij is blij dat ze er zijn. “De wolf heeft van deze kudde nog nooit een schaap gegrepen.”

Toch kent de schaapskudde een moeilijke periode. Vorig jaar hing de toekomst van de stichting zelfs even aan een zijden draadje. Er werd serieus gesproken over stoppen en tegelijkertijd moesten Marc en Daphne op zoek naar een nieuw onderkomen.

Dat lukte uiteindelijk, maar een belangrijke uitdaging blijft bestaan: er is nog altijd geen nieuwe locatie gevonden voor de schaapskooi. Toch overheerst inmiddels weer het optimisme.

Lees ook:  Opluchting voor herders Daphne en Marc: woning gevonden, maar toekomst blijft onzeker

"Vorig jaar was zwaar", zegt Willeke Eskes. "Juist daarom willen we dit jubileum gebruiken om iets positiefs neer te zetten en te laten zien hoeveel mensen betrokken zijn bij de kudde."

Zonder de kudde zou er nog nauwelijks heide te zien zijn, dus ze vervullen een belangrijke functie. Ook voor het toerisme is het belangrijk dat de kudde er is.

De fietstentoonstelling wordt geopend op 20 juni en vormt de opmaat naar een ander project. Op 4 september verschijnt het fotoboek De Kudde.

Het boek telt ongeveer 110 pagina's met foto’s van Marc en verhalen over het leven van de schapen, de herders, de kuddebeschermingshonden en de natuur van de Veluwe.

Aan beide projecten wordt nog hard gewerkt, onder meer ook door vrijwilligers Sacha en Hans die onderdeel uitmaken van een groot vrijwilligersteam. Het resultaat is binnenkort te zien.