De Gezondheidsraad bracht eind 2025 een advies uit over de gezondheidseffecten van wonen in de buurt van geitenhouderijen. Uit onderzoek blijkt dat omwonenden van een geitenstal een "beduidend hoger" risico hebben op een longontsteking.
Volgens de raad wordt dit waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van stoffen die uit geitenstallen vrijkomen. Omwonenden zouden daarom beter beschermd moeten worden, onder andere door beter stalbeheer en voldoende afstand.
Kabinet werkt aan maatregelen
Minister Bruijn (Volksgezondheid) en minister Wiersma (Landbouw) hebben inmiddels gereageerd op het advies. Zij gaven aan dat het kabinet landelijke maatregelen wil gaan uitwerken om omwonenden beter te beschermen. Wat deze maatregelen precies gaan inhouden, is nog niet bekend.
Volgens het college van B&W van Barneveld is deze reactie van het kabinet geen directe aanleiding om het gemeentelijk beleid nu al te wijzigen. De gemeente wil eerst duidelijkheid over landelijke of provinciale regels.
Geen maatregelen voor Bloemendal
Dat betekent dat er voorlopig niks veranderd in de plannen voor nieuwbouwwijk Bloemendal, waar woningen dichtbij een geitenhouderij komen te liggen. Het kabinet wil eerst bepalen waar de risicovolle locaties zijn en welke aanpak daar mogelijk is.
Pas daarna bekijkt gemeente Barneveld of bepaalde woongebieden extra aandacht of maatregelen nodig hebben.
Politieke keuze
Gemeente Barneveld stelde eerder dat er geen bewezen oorzaak-gevolgrelatie was tussen geitenhouderijen en gezondheidsrisico’s. Volgens het college is dat standpunt met de nieuwe inzichten “niet helemaal achterhaald”. De Gezondheidsraad spreekt namelijk van een waarschijnlijk oorzakelijk verband, maar niet van volledige zekerheid.
Daarom blijft er volgens het college ruimte voor politieke en bestuurlijke keuzes. "Wij blijven de lijn van de afgelopen jaren volgen namelijk dat we bij elk project de afweging maken tussen risico’s en andere belangen binnen dat project, zoals urgente woningbehoefte."
Geen vaste afstandsnorm
In het advies van de Gezondheidsraad wordt een afstand van één kilometer genoemd, maar gemeente Barneveld wil deze afstand voorlopig niet vastleggen in omgevingsplannen. "Het is nog geen uitgemaakte zaak dat het kabinet toewerkt naar een afstandsnorm van 1 kilometer."
De gemeente wijst er ook op dat in Gelderland een geitenmoratorium geldt. Dit betekent dat nieuwe geitenhouderijen niet zijn toegestaan en bestaande bedrijven niet mogen uitbreiden.
Lees ook: Longontsteking vaker bij omwonenden van geitenbedrijven: regio wacht op gevolgen