Volgens Dr. Felicia Loecherbach, universitair docent Politieke Communicatie en Journalistiek, is de belangrijkste reden voor het groeiende gebruik van AI simpel: het bespaart tijd en geld. 

Vooral kleinere en lokale partijen kunnen daarvan profiteren. Zij hebben vaak minder budget en minder mensen om campagne te voeren. Met AI kunnen zij sneller berichten, afbeeldingen en teksten maken. 

Ook maakt AI het makkelijker om boodschappen aan te passen aan verschillende doelgroepen. “Doordat je met één prompt meerdere versies kunt maken. Vroeger was dat heel duur en had je daar expertise voor nodig”, legt ze uit. “Nu heb je alleen maar een paar kliks nodig.” 

Maar die snelheid heeft volgens Loecherbach ook nadelen. AI kan ervoor zorgen dat campagnes minder persoonlijk en authentiek worden. “Normaal gebruik je een campagne als kandidaat om dichter bij mensen te komen en iets over jezelf te vertellen. Als je dat met AI doet, kan het voor kiezers voelen alsof er niemand meer achter het scherm zit.”  

Volgens experts kan AI ook invloed hebben op hoe kiezers politieke campagnes ervaren. Een overvloed aan AI-content kan het gevoel van echtheid verminderen. 

“Als je overal AI-posts ziet, AI-gegenereerde verkiezingsprogramma’s, plaatjes of campagnes, dan geeft dat een soort aura van onoprechtheid. Omdat het heel makkelijk is om zoiets in elkaar te draaien”, stelt AI-ethicus en techniekfilosoof Joris Krijger.  

Volgens Loecherbach maken mensen daarin wel onderscheid in hoe AI wordt gebruikt. “Als je AI gebruikt, net als Photoshop, om iets een beetje mooier te maken, dan vinden mensen dat meestal geen groot probleem. Maar als je begint met deepfakes of met dingen die helemaal niet zijn gebeurd, dan vinden ze dat niet fijn.” 

Naast vertrouwen speelt ook de verspreiding van verkeerde informatie een rol, zegt Krijger. 

“De kans op fouten wordt groter, zeker als je het niet goed controleert. Die modellen worden getraind op alles wat op internet staat. Dus daar kan ook desinformatie tussen zitten.”

Daarnaast zijn AI-systemen volgens Krijger niet volledig neutraal. Ze worden getraind op bestaande data en kunnen daardoor politieke voorkeuren of vertekeningen overnemen. 

AI-gegenereerde beelden spelen ook een steeds grotere rol in politieke communicatie. Volgens Krijger worden zulke beelden steeds realistischer, waardoor het moeilijker wordt om echt van nep te onderscheiden. Dat kan volgens hem misinformatie versterken.

Ook dr. Felicia Loecherbach wijst op het effect van visuele content. “Visuele media kunnen mensen goed overtuigen, ook als ze al weten dat het niet echt is.” Daardoor kan een beeld invloed blijven houden, zelfs wanneer later blijkt dat het nep was. 

AI kan volgens experts nuttig zijn, maar moet vooral een hulpmiddel blijven. “Het grote risico is dat mensen op een gegeven moment onverschillig worden en denken: dit is toch allemaal door AI gemaakt, dus ik ga me er niet meer in verdiepen”, zegt Krijger. 

Volgens hem moeten vooral kleinere partijen hun eigen kracht niet vergeten. “Tijd investeren en moeite doen is nog steeds de belangrijkste kracht van kleine politieke partijen.  

Experts verwachten dat AI in de toekomst een steeds grotere rol gaat spelen in politieke campagnes. Juist daarom is het volgens hen belangrijk dat partijen bewust omgaan met de technologie en een balans vinden tussen technologie en echte communicatie met kiezers. 

Loecherbach verwacht zelfs dat sommige partijen zich in de toekomst juist gaan onderscheiden door géén AI te gebruiken. “Ik ben benieuwd of er later partijen zijn die zeggen: wij zijn ‘AI-free’ en juist voor meer authenticiteit kiezen.”