Het gaat volgens Staatsbosbeheer niet goed met de Veluwse natuur. Daarom heeft de provincie Gelderland een ecologisch onderzoek laten doen. In samenwerking met terreinbeheerders, bewoners, ondernemers en recreanten is een plan opgesteld om de natuur te verbeteren.
Verstoring van nesten
Een van die maatregelen uit dat plan is dus het instellen van rustgebieden voor broedvogels op twee delen van het Kootwijkerzand en op de Stroesche heide. Hierdoor kunnen vogels als de boomleeuwerik, nachtzwaluw en tapuit rustig hun nest met jongen groot brengen. Deze vogels broeden namelijk op de grond en kunnen snel worden verstoord door bezoekers. Als een ouder daardoor het nest verlaat, gaan de eieren meestal verloren.
Afzettingen
Ook in het bos zijn gedeeltes afgesloten voor het publiek. Hierdoor krijgen de zwarte specht en de wespendief meer rust en ruimte. De grenzen van de vogelbroed- en rustgebieden zijn aangegeven met informatieborden, afzettingen met touwen en slagbomen.
Meten van het effect
In opdracht van de provincie Gelderland worden de vogels op het Kootwijkerzand ook gemonitord. Hierdoor weten de betrokken partijen of de maatregelen ook effect hebben. De monitoring wordt gedaan door SOVON vogelonderzoek in samenwerking met inwoners van Kootwijk.